Verandering van gitaarlak door de jaren heen.

  • Geplaatst op
  • Door p.j.
  • 0
Verandering van gitaarlak door de jaren heen.

Wat doet de lak met je gitaar en welke invloed heeft het op je instrument?

Hout heeft een bescherming nodig om niet uit te drogen. Droog hout gaat scheuren. Aan de andere kant mag hout ook niet te vochtig worden. Toonhout heeft een vochtgehalte van 7-10%. Wanneer oliën, zweet en vuil van onze handen in aanraking komen met onbehandeld hout kan dit de levensduur van je instrument verkorten. Het trekt in de poriën en vezels van het hout. Onbehandelde toetsen van gitaren worden meestal voorzien van een olie om uitdroging of intrekken van water te voorkomen, een paar keer per jaar de toets behandelen kan zeker geen kwaad.

 

Naast de beschermende factor heeft het soort afwerking veel invloed op de klank. De meeste bouwers geven in grote lijnen weer welk type lak ze gebruiken, maar de samenstelling niet echt. Dikkere en/of hardere lak laten het hout minder goed vibreren, maar kan wel als een spiegel zo glad worden afgewerkt. Een goede mix tussen flexibiliteit, hardheid, dikte en droogtijd zijn bepalend. Er zijn vioolbouwers die al decennia opzoek zijn naar de juiste lak samenstelling die door Stradivarius werd gebruikt. Zelfs met de nieuwste technieken blijft het een raadsel welke samenstelling zijn lak was. Lak veranderd in de loop der jaren en zijn instrumenten zijn zo'n 300 jaar oud. 

 

Nitrocellulose

Vanwege de opkomst van de productielijn rond 1920, ontstond er de behoefte aan een snel drogende verf. DuPont ontdekte dat lak waar nitrocellulose in is verwerkt de droogtijd verkort. Nitrocellulose is een hars dat afkomstig is van katoen. Het nadeel van deze finish is dat het extreem vlambaar en zeer giftig is. De N in de afkorting TNT (dynamiet) is Nitro. Veel gitaarmerken ontwikkelen hun eigen samenstelling zodat het duurzamer is. Naast hoogglans zijn er nu ook gitaren met een gesatineerde nitro lak. Voor gitaren is deze finish ideaal: flexibel, beschermend en goed te repareren. Ouder instrumenten met deze lak zijn te herkennen aan hun craquelé (haarscheuren in de lak). Dit zie je ook vaak terug bij oud gemaakte replica gitaren.

 

Acryl

Na de tweede Wereldoorlog kwamen de kunststoffen in beeld. Het was de ontwikkeling van acryl harsen: synthetische polymeren die kleurloos zijn en transparante thermoplastics die zijn afgeleid van acryl. Deze nieuwe materialen werden in lakken verwerkt en zorgden voor een zeer snelle droogtijd. Dikke lagen voor veel bescherming en strakke afwerking, maar werkten als een deken voor de klank. Gitaren klinken minder open en minder luid. Zeer populair totdat polyurethaan om de hoek kwam kijken.

 

Polyurethaan

Otto Bayer en zijn team zijn verantwoordelijk voor dit type lak. Een twee componenten systeem voor een betere bescherming tegen invloeden van buitenaf en beter bestand tegen chemicaliën. Een uiterst gladde afwerking die zeer snel droogt. Nadelig is dat het aanbrengen giftige dampen met zich meebrengt en niet makkelijk te repareren is.

 

Polyester

Ontwikkeld door Wallace Carothers in de jaren '30. Polyesters zijn thermoplastics of thermosets. Bij het gebruik van hout worden de poriën gedicht voor meer contact met het hout. Het kan worden gepolijst tot een perfecte hoogglans. Het is snel te verwerken en wordt veel toegepast voor massaproductie en gitaren in het lagere prijssegment. Door nieuwe technieken kan er gekozen worden voor een dunne laklaag (open-pore finish), meerdere dunne laklagen (satin finish) of een dikke finish (High gloss). Hoe dunner de laag hoe beter het hout kan bewegen. Dikkere laklagen zorgen voor een dempend effect op de klank. Maar een gitaar met een dunnere laklaag is gevoeliger voor beschadigingen die vaak moeilijk onzichtbaar te herstellen zijn. Veel hedendaagse gitaren hebben een polyester finish.    

 

Nog steeds worden er nieuwe technieken en lak samenstellingen ontwikkeld om de gitaar de beste bescherming te geven zonder grote invloeden op het toonhout. Zo komt Eastman met hun eigen versie van de Varnish finish. 

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden
Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? Ja Nee Meer over cookies »